Riet, biet en de macht van de suikerlobby

Suiker één van de meest waardevolle landbouwgrondstoffen. In 2016 wat het de tweede meest geteelde grondstof ter wereld en at een Belg gemiddeld 95 gram suiker per dag, wat gelijk staat aan 27 klontjes! Suiker zit dus in veel producten, ook in producten waarvan je het niet zou verwachten, zoals pasta en brood. Het is dus essentieel dat de productie ervan op een sociale en ecologische manier plaatsvindt.

De suiker die je bij ons in de winkels vindt, wordt gemaakt van suikerriet of van suikerbiet. Suikerbiet wordt in koudere klimaten verbouwd en groeit dus voornamelijk op het noordelijke halfrond. Suikerriet daarentegen wordt gekweekt in tropische landen, zoals Paraguay, Malawi, Brazilië, Colombia, India en Mozambique. Door het ideale klimaat in het Globale Zuiden en de kleinschalige landbouw, is een milieuvriendelijke en efficiënte manier van telen mogelijk.

Toch zien we dat de handelsregels geschreven zijn op maat van de grootschalige, industriële monocultuur uit Europa en Noord-Amerika (die wereldwijd schade berokkent aan het milieu en het klimaat) en dat kleinschalige boeren geen kansen krijgen. Kleine boeren hebben maar weinig invloed op de complexe en uitgebreide wereldwijde suikerindustrie. Ze staan in concurrentie met landen die meer financiële middelen kunnen besteden aan de suikerproductie en meer politieke macht hebben om hun suikerindustrie te promoten en te subsidiëren.

Suiker 2

Daarnaast kunnen de boeren die suikerriet kweken moeilijk overleven van hun inkomsten. De prijs die ze krijgen voor het verkopen van hun riet aan suikerfabrieken volstaat vaak niet om hun productiekosten te dekken. Hierdoor komen ze in een schuldenval terecht, waarbij nieuwe schulden gemaakt worden om oudere schulden af te lossen. Er is maar weinig geld om te investeren in hun boerderij, waardoor ze moeilijk kunnen inspelen op de uitdagingen van de veranderingen op de markt, zoals nieuwere en betere technologieën. Dit alles heeft gevolgen voor de hele gemeenschap. Suikerrietproducenten zijn vaak afhankelijk van hulp van hun familie. Dit heeft als gevolg dat de mensen minder kansen hebben op onderwijs en dat de armoedecirkel wordt bestendigd.

Om de positie van die kleinschalige suikerrietboeren en de gemeenschappen die afhankelijk zijn van de teelt te verbeteren, werd er in de jaren ‘90 voor het eerst Fairtradesuiker gelanceerd. De boeren krijgen betere toegang tot internationale markten en verwerven vaardigheden om beter te kunnen concurreren op de wereldmarkt door de Fairtradecertificatie en de samenwerking met suikerrietverwerkers. Met de Fairtradepremie kunnen de boeren investeren in zaken die nodig zijn, wat leidt tot meer ecologische en duurzame productie.

Het is juist dat duurzaam landbouwmodel dat moet primeren op de grootschalige industriële monocultuur, als we uiteindelijk onze globale impact op het milieu willen verlagen. Het is belangrijk om duurzaam geteelde rietsuiker uit het Zuiden een rechtvaardige kans te geven en een plekje te bezorgen in de winkelrekken, naast duurzaam geteelde bietsuiker uit het Noorden.

Interessant artikel? Vertel het voort!